ทานาคา...อัตลักษณ์ความงามของสาวพม่า

โน้ตบุ๊ค

"บันนี่" เชื่อว่าภาพของสาวพม่าที่มีแป้งขาวๆป้ายบนใบหน้า ไม่ใช่เรื่องแปลกสำหรับเจ้าของบ้านที่มีสาวใช้ต่างด้าวชาวพม่า แม้ "บันนี่" จะไม่เคยมีคนรับใช้พม่า แต่ก็เคยเห็นภาพนี้หลายครั้งตอนไปเที่ยวอำเภอแม่สาย จังหวัดเชียงราย เมื่อเร็วๆนี้ "บันนี่" ได้มีโอกาสเดินทางไปเที่ยวเมืองมัณฑะเลย์ สาธารณรัฐแห่งสหภาพเมียนม่าร์ ได้เห็นสาวพม่าตัวจริงทาหน้าขาวด้วย "ทานาคา" กันทั้งเมือง จนทำให้พรรคพวกที่ไปด้วยมีอาการอยากลองบ้าง ไก๊ด์สาวที่ดูแลกรู๊ปเรา จึงไปลงทุนซื้อมาหนึ่งกระปุกให้ลอง ตลอดเวลา 5 วันที่ท่องเที่ยว สาวไทยกว่า 30 คน มีการป้ายหน้าขาวด้วยทานาคากลมกลืนกับสาวพม่าแทบแยกไม่ออก

ด้วยเวลาเพียง 5 วัน แม้จะยังไม่เห็นผล แต่ก่อนกลับ สาวไทยกลุ่มนี้ก็เสียเงินซื้อทานาคาทั้งท่อนไม้ และสำเร็จกันมาหลายท่อนหลายกระปุกตามคำบอกเล่า และชี้ชวนของไก๊ด์ตามบรรยากาศที่พาไป กลับถึงเมืองไทย เจ้านายกับสาวใช้ไม่รู้ว่าใครจะหน้าใสกว่ากัน?

ทานาคาที่เห็นส่วนใหญ่จะเป็นผงสีเหลืองนวล หรือสำเร็จรูปใส่กระปุกไว้ แต่ที่มัณฑะเลย์ และเมืองในภาคเหนือตอนล่างของพม่าจะพบทานาคาแบบเป็นท่อนไม้ แรกๆ "บันนี่" นึกว่าฟืน เพราะทั้งใหญ่และยาวเกินกว่าจะเชื่อว่ามาใช้กับความสวยงาม แต่คนพม่าเขาใช้กันมานานกว่า 200 ปีแล้ว และก็ยังคงใช้อยู่จนถึงปัจจุบัน เรียกว่าเป็นอัตลักษณ์ของความเป็นสาวพม่าอย่างหนึ่งเลยก็ว่าได้

ไม้ทานาคา มีชื่อทางพฤกษศาสตร์ว่า Licodia Acidissima เป็นไม้เนื้อแข็ง ขึ้นในเขตแห้งแล้งในภาคเหนือตอนล่างและภาคกลางของประเทศพม่า แถบพุกามหรือมัณฑะเลย์เท่านั้น ส่วนที่มีกลิ่นหอมและเป็นสมุนไพรสารพัดประโยชน์ คือส่วนที่เป็นเปลือก มีสารต่อต้านอนุมูลอิสระอยู่สูงมาก ที่เปลือกจะมีสาร OPC เช่นเดียวกับที่พบในเปลือกสนฝรั่งเศส ส่วนเนื้อในมีสาร Curcuminoid ที่มักพบในขมิ้นชันที่ประเทศไทยทั้งหมดนี้ ทำให้ทานาคามีคุณสมบัติครบถ้วนที่จะต่อต้านความเสื่อมของเซลล์ และยังช่วยป้องกันการเกิดสิว ด้วยคุณสมบัติฆ่าเชื้อแบคทีเรีย และช่วยลดผดผื่นคัน ลดการเกิดจุดด่างดำ และฝ้า มีฤทธิ์การสร้างเม็ดสีเมลานิน และยังช่วยป้องกันการทำลายผิวจากรังสียูวี นอกจากนั้น ยังมีสรรพคุณในการชลอความชราของผิวได้ดีมาก ไม่สลายไปเมื่อโดนออกซิเจน เนื่องจากทานาคาเป็นไม้เนื้อเย็น โดยธรรมชาติของตัวมันเอง สามารถช่วยป้องกันไอร้อนจากรังสีต่างๆ ต้านอนุมูลอิสระจากแสงแดด ฝุ่น ควัน โดยไม่ต้องพึ่งสารเคมี คนพม่าใช้ทานาคาเป็นสมุนไพรสารพัดประโยชน์ ทาทั้งใบหน้า แขน ขา และทุกส่วนของร่างกาย แม้แต่บริเวณรักแร้เพื่อดับกลิ่นอันไม่พึงปรารถนา ผสมน้ำแต้มสิว และรอยแผลเป็นต่างๆ รวมทั้งทาแก้ผดผื่นคันให้เด็กๆด้วย เรียกได้ว่าเป็นยาประจำบ้านขนานหนึ่งเลยก็ว่าได้

การใช้ท่อนไม้ทานาคา จำเป็นต้องมีแผ่นหินไว้ฝนเปลือกไม้ ซึ่งทางร้านจะมีไว้ขายคู่กัน มีหลายขนาด ควรจะเลือกให้มีขนาดพอดีกับท่อนไม้ เวลาใช้ก็นำท่อนไม้ทานาคาไปฝนกับแผ่นหิน เจือด้วยน้ำเล็กน้อย แล้วไปทาหน้าหรือเรือนร่างได้ตามต้องการ ถ้าเป็นผงก็ต้องดูให้ดีว่ามาจากไม้ทานาคาที่ตากแห้งตามธรรมชาติ และนำมาบดละเอียด ซึ่งต้องระวังของปลอมและของผสม วิธีพิสูจน์ต้องใช้การสัมผัส หากเป็นของแท้ต้องมีเนื้อหยาบคล้ายข้าวคั่ว ถ้าเนียนเหมือนแป่งฝุ่นจะเป็นของผสมด้วยดินสอพอง ทานาคาแท้จะมีกลิ่นหอมอ่อนๆเย็นๆ หรือแทบจะไม่มีกลิ่นเลยถ้าไม่โดนน้ำ

แม้ทานาคาจะเป็นต้นไม้ที่ขึ้นในป่าเบญจพรรณของประเทศพม่า แต่ก็ไม่ได้มีราคาแพง กลับย่อมเยากว่าที่คิด "บันนี่" ซื้อท่อนไม้ทานาคามา ๑ มัด พร้อมแผ่นหิน ราคาเพียง ๒,๐๐๐ จ๊าด คาดว่าคงใช้ได้ทั้งครอบครัว ตลอดปีพอดี แล้ว "บันนี่" จะรายงานผลความงามด้วยธรรมชาติบำบัดให้ทราบในปีหน้านะคะ