วันพยาบาลสากล

โน้ตบุ๊ค

ปักษ์ที่แล้ว "บันนี่" คุยให้ฟังเรื่องสภากาชาด เมื่อนึกถึงเรื่องสุขภาพแล้ว ก็เลยอยากให้ต่อเนื่องมาถึงเรื่องของการพยาบาล เนื่องจากในวันที่ 12 พฤษภาคม เป็นวันพยาบาลสากล ซึ่งผู้เป็นแรงบันดาลใจให้ก่อเกิดวันนี้ขึ้นมา คือบุคคลที่เราคุ้นเคยกับชื่อของสตรีผู้มีความเสียสละอย่างมาก นั่นคือ "ฟลอเรนซ์" ไนติงเกล"

ความเป็นมาของวันพยาบาลสากลเกิดขึ้นเนื่องจากสภาพยาบาลระหว่างประเทศ (INTERNATIONAL COUNCIL OF NURSES ICN) ซึ่งเป็นองค์กรวิชาชีพพยาบาล ได้กำหนดให้วันที่ 12 พฤษภาคมของทุกปีเป็นวันพยาบาลสากล (International Nurscs Day) โดยเริ่มครั้งแรกเมื่อปี พ.ศ.๒๕๑๔ (ค.ศ.๑๙๗๑) เพื่อสดุดีคุณงามความดีของมิสฟลอเรนซ์ ไนติงเกล ผู้ก่อกำเนิดวิชาการพยาบาล และเป็นผู้มีอุดมการณ์ ตั้งใจบำเพ็ญสาธารณประโยชน์เพื่อมวลมนุษย์อย่างแท้จริง รวมทั้งเพื่อเป็นการยกย่อง ให้เกียรติและให้คนยึดถือเป็นแบบอย่าง อีกทั้งยังมีจุดมุ่งหมายให้พยาบาลทั่วโลกร่วมมือจัดกิจกรรมบำเพ็ญประโยชน์แก่สาธารณชน และกำหนดแนวทางเพื่อให้พยาบาลทั่วโลกรณรงค์แก้ไขปัญหาสุขภาพในแต่ละปี

มิสฟลอเรนซ์ ไนติงเกล เป็นชาวอังกฤษ เกิดเมื่อวันที่ 12 พฤษภาคม ค.ศ.1820 ที่เมืองฟลอเรนซ์ ประเทศอิตาลี ครอบครัวของมิสฟลอเรนซ์ มีฐานะดี ทำให้เธอได้รับการศึกษาอย่างดี เธอมีความตั้งใจจะเป็นพยาบาลเมื่ออายุ 20 ปี ได้ขอบิดามารดาเรียนพยาบาล แต่ไม่ได้รับอนุญาต เนื่องจากสมัยนั้นอาชีพพยาบาลไม่ได้รับการสนับสนุนเท่าที่ควร แต่เธอก็มุ่งมั่นที่จะทำงานเสียสละเพื่อดูแลผู้เจ็บป่วย หาโอกาสไปเยี่ยมและดูงานตามโรงพยาบาลต่างๆ ในทวีปยุโรป ในที่สุด มิสฟลอเรนซ์ก็ได้เข้าศึกษาอบรมวิชาพยาบาลที่ประเทศเยอรมนีได้ดังใจฝันเมื่ออายุ 30 ปี

ในปี 1857 เกิดสงครามไครเมีย มิสฟลอเรนซ์ได้อาสาสมัครไปช่วยดูแลทหารที่ได้รับบาดเจ็บจากสงคราม เธอเสียสละทรัพย์สิน และขอเรี่ยไรจัดหาเวชภัณฑ์ต่างๆเพื่อช่วยเหลือทหาร อีกทั้งยังได้ออกตระเวนตรวจเยี่ยมเพื่อรักษาและให้กำลังใจทหารแม้ในเวลาค่ำคืนจนได้รับสมญานามว่า "สุภาพสตรีแห่งดวงประทีป" (The Lady of the Lamp)

เมื่อสงครามสิ้นสุด มิสฟลอเรนซ์ได้เริ่มพัฒนากิจการพยาบาลให้ก้าวหน้า ในที่สุดได้มีผู้ร่วมกันก่อตั้งทุนการศึกษาสำหรับพยาบาล

"ไนติงเกล" เพื่อเป็นเกียรติแก่เธอ จากนั้นมิสฟลอเรนซ์ ก็ได้รับการยอมรับให้เป็นผู้จัดระเบียบด้านสุขภาพในกองทัพประเทศอังกฤษ และวางแผนงานด้าน สุขาภิบาลในประเทศอินเดียอีกด้วย รวมทั้งได้รับการเชิดชูเกียรติและเงินรางวัลจำนวนมาก เธอจึงนำเงินที่ได้รับเหล่านี้ไปสมทบกองทุนไนติงเกล เพื่อสร้างโรงเรียนพยาบาลไนติงเกล ณ โรงพยาบาลเซนต์โทมัส กรุงลอนดอน เพื่อผลิตพยาบาลแผนใหม่ที่มีคุณภาพออกไปเป็นผู้นำการพยาบาลในสถาบันต่างๆ ทั้งในสก๊อตแลนด์ แคนาดา สหรัฐอเมริกาและออสเตรเลีย รวมทั้งประเทศอื่นๆอีกมาก นอกจากนั้นมิสฟลอเรนซ์ยังได้เสนอความคิดเห็นเพื่อกำหนดนโยบายสุขภาพแห่งชาติ สร้างระบบการบริการพยาบาลที่มีประสิทธิภาพ พร้อมกับจัดให้มีการผลิตพยาบาลในสถาบันการศึกษาที่มีคุณภาพ มิสฟลอเรนซ์ได้ช่วยเหลือมนุษยชาติและสนับสนุนด้านการพยาบาลตลอดมาจนกระทั่งอายุ 90 ปี จึงถึงแก่กรรมในปี ค.ศ.1910

สำหรับในประเทศไทย มีการกำหนดวันพยาบาลแห่งชาติเช่นกัน ในวันที่ 21 ตุลาคม ตั้งแต่ปี พ.ศ.2533 เป็นต้นมา เพื่อเฉลิมพระเกียรติ สมเด็จพระศรีนครินทราบรมราชชนนี จากการที่ท่านทรงเสียสละอุทิศพระวรกาย พระสติปัญญาและพระราชทรัพย์ เพื่อสร้างเสริมพัฒนาการแพทย์ การพยาบาลและการสาธารณสุขด้วย พระวิริยอุตสาหะอย่างยิ่ง ซึ่งทั้งสองท่านล้วนมีคุณูปการแก่วงการพยาบาลอย่างล้นเหลือ

ทางสภาการพยาบาลไทยได้กำหนดให้ใช้ "ดอกปีบ" เป็นสัญลักษณ์ของพยาบาลไทย ตั้งแต่ปี พ.ศ.2534 เป็นต้นมา เนื่องจากดอกปีบเป็นดอกไม้สีขาวที่มีความหอม และเป็นสมุนไพรในการรักษาอาการหอบหืดได้อีกด้วย