ไข่แมงมัน

อรุณสวัสดิ์ตลาดเช้า

อาหารจากธรรมชาตินั้น มีให้พบได้ทั่วทั้งตลาด บางอย่างแทบไม่น่าเชื่อว่าจะเป็นอาหารได้ แต่นั่นก็คือวิถีการกินของผู้คนที่สืบทอดมานานแสนนาน

กาดเหนือ มีการห่ออาหารจากใบไม้ตามธรรมชาติหลายอย่าง ทั้งพวก "แอ๊บ" (อาหารปิ้ง) ต่างๆ หรือ "ขนมจ๊อก" (คล้ายขนมเทียน) แต่เมื่อมาพบห่อใบตองคล้ายห่อข้าวเหนียวหน้าต่างๆ ข้างในกลับเป็นเมล็ดเล็กๆ คล้ายงา มีก้อนสีขาวคล้ายเมล็ดข้าวใหญ่ๆ ปนอยู่ เพื่อนร้องเสียงตื่นเต้นบอก "นี่ๆ ได้เวลากินของดีแล้ว ไข่แมงมัน!"

แมงมัน รูปร่างคล้ายแมงเม่า หรือนึกภาพง่ายๆ ว่าคล้ายมดแดงมีปีก อาศัยอยู่ใต้ดิน ช่วงเดือนกุมภาพันธ์ - มีนาคม ชาวบ้านก็จะออกขุดหาแมงมันกัน โดยเก็บมาเฉพาะตัวเมียกับไข่ กลับมาบ้านถึงได้เอาไข่แมงมันที่ปะปนดินมาด้วยมาใส่ในถังน้ำ แล้วช้อนเอาแต่ไข่แมงมันที่ลอยขึ้นมา นำไปกินในครอบครัวหรือขาย

ในกาดเช้าที่อำเภอแม่ใจ จังหวัดพะเยา ช่วงหน้าฤดูกาลแมงมัน พบคนขายแมงมันสองเจ้า บ้างก็ห่อเป็นห่อๆ ไว้ บ้างก็วางแบไว้กับใบตอง ราคาห่อละ 20 บาท ไข่แมงมันจะนิยมนำมาแกงใส่ผักหวาน หรือใส่ไข่เจียว แมงมันจ่อม ต้มใส่ผักกาด แกงไข่แมงมัน หรือ น้ำพริกแมงมัน ฯลฯ

เพราะไข่แมงมัน มีรสอร่อย มันสุดสุด แถมหาทานได้ปีละครั้งเดียว ไปอีสานก็ต้องเจอไข่มดแดง มาทางเหนือ ก็เจอไข่แมงมัน - ทั้งสอง คือเมนูพิเศษจากภัตตาคารธรรมชาติจริงๆ