"ผ่องประภัสร์...ในความจำ"

ชวนอ่านวรรณกรรม

ณ บรรทัดนี้ ขอแสดงความอาลัย คุณประภัสสร เสวิกุล นักเขียนและศิลปินแห่งชาติ ผู้จากไป

นักอ่านย่อมรู้จัก "ประภัสสร เสวิกุล" จากนวนิยายอันแสนประทับใจ เช่น เวลาในขวดแก้ว ลอดลายมังกร อำนาจ ชี้ค ขอหมอนใบนั้น...ที่เธอฝันยามหนุน และ ฯลฯ... ล่าสุดก็คือ หยาดน้ำฝนแห่งล้านช้าง หยาดน้ำค้างแห่งล้านนา ซึ่งกำลังลงพิมพ์อยู่ในสกุลไทยรายสัปดาห์นี้

นอกจากการเขียนนวนิยายทั้งขนาดสั้นและขนาดยาวหลายตอนจบแล้ว ประภัสสร เสวิกุล ยังเขียนบทกวีได้อย่างไพเราะจับใจอย่างยิ่ง ตลอดจนบทบาทที่สำคัญในสมาคมนักเขียนแห่งประเทศไทย ซึ่งได้ผลักดันให้เกิดกิจกรรมสำคัญมากมายในแวดวงวรรณกรรม รวมทั้งการให้ความรู้ทางด้านการอ่านการเขียนแก่เยาวชนรุ่นใหม่อย่าง "ไม่เคยหวงวิชา"

งานเขียนของ ประภัสสร เสวิกุล สะท้อนความคิด มุมมอง ที่มีต่อสังคมได้อย่างเฉียบคม แต่ทว่านุ่มนวลด้วยสำนวนภาษาที่เลือกสรรแล้วอย่างละมุนละไม ลงตัว ไม่แข็งกร้าวดุดัน แม้จะเป็นเรื่องที่รุนแรง จึงกล่าวได้ว่า ผู้อ่านยอมรับได้อย่างไม่คัดค้าน

นวนิยายเรื่องที่นำไปสร้างเป็นละคร ภาพยนตร์ที่โด่งดังและยังอยู่ในความทรงจำของผู้อ่านผู้ชมจนวันนี้ก็คือ "เวลาในขวดแก้ว" และ "ลอดลายมังกร"

สำหรับเรื่อง "เวลาในขวดแก้ว" นั้น เป็นเรื่องของวัยรุ่น ที่กำลังอยู่ระหว่างหัวเลี้ยวหัวต่อของชีวิต ผู้ใหญ่ส่วนมากมักงุนงงสงสัยกับพฤติกรรมของวัยรุ่น ในขณะที่วัยรุ่นเองก็น้อยอกน้อยใจกับผู้ใหญ่ที่ "ไม่เคยเข้าใจ" พวกเขาเลย

ชีวิตของเด็กวัยรุ่นกลุ่มหนึ่งของ เวลาในขวดแก้ว จึงเป็นภาพที่ฉายชัดถึงพวกเขาว่า แท้ที่จริงแล้ว เขาเหล่านั้นต้องการความรักและความเข้าใจ และต้องการใครสักคนที่จะยอมสละเวลาฟังเสียงของเขาบ้าง ก่อนที่ทุกอย่างจะสายเกินไป

น่าแปลกไหม...ที่ผู้ใหญ่มักหลงลืมช่วงเวลาวัยรุ่นที่วุ่นวายของตนเองไปได้

และเราเคยตื่นตาตื่นใจไปกับละครโทรทัศน์ เรื่อง ลอดลายมังกร จนต้องไปหาซื้อหนังสือมาอ่านอย่างละเอียดอีกครั้ง เพื่อที่จะได้ชื่นชมถึงความมานะบากบั่นของต้นตระกูลชาวจีนที่ก่อร่างสร้างตัวจาก "เสื่อผืนหมอนใบ" จนกระทั่งประสบผลสำเร็จ ร่ำรวย รุ่งเรืองและไม่ละทิ้งคุณธรรม รวมทั้งความกตัญญูรู้คุณต่อแผ่นดินไทย

ทั้งหมดนี้คือความสามารถเฉพาะตัวอันโดดเด่นของผู้ประพันธ์ นาม ประภัสสร เสวิกุล

แต่ในขณะเดียวกัน ในแวดวงข้าราชการโดยเฉพาะอย่างยิ่งกระทรวงการต่างประเทศ ทุกคนย่อมคุ้นเคยกับประภัสสรในฐานะนักการทูต ผู้สุขุม นุ่มนวล บุคลิกภาพอันแสดงถึงความอ่อนโยนของจิตใจและอุดมการณ์อันแน่วแน่ในการเป็น "ข้าราชการที่ดี" ยังตราตรึงในใจของผู้เคยร่วมงานกันอย่างใกล้ชิด ใครที่เคยคิดว่าข้าราชการกระทรวงต่างประเทศนั้น ดูเหมือนอยู่คนละวิถีกับคนทั่วไปก็จะเปลี่ยนความคิดเมื่อได้รู้จักกับคุณประภัสสร

ไม่ว่าจะในฐานะและบทบาทใด สิ่งที่ทุกคนประทับใจในความเป็น "ประภัสสร เสวิกุล" ก็คือ ความอ่อนโยน และไมตรีจิตที่คุณประภัสสรมอบให้

คุณประภัสสร มักสนทนาแลกเปลี่ยนความรู้และให้ความรู้ความคิดแก่ผู้เยาว์วัยกว่าอย่างไม่เคยถือตัวว่าเป็นนักประพันธ์ผู้เด่นดัง ให้ความร่วมมือกับกิจกรรมต่างๆที่เป็นประโยชน์ต่อสังคมทั้งภาครัฐและเอกชน ทั้งในฐานะผู้นำและผู้ตามที่มีจังหวะก้าวย่างที่พอเหมาะพอดี จึงทำให้ทุกคนที่ได้รู้จักมีความเคารพนับถืออย่างจริงใจ

หน้าที่และบทบาททั้งหลายที่กล่าวมาได้ยุติลงแล้วในวันนี้ ด้วยความเป็นจริงของธรรมชาติที่มิอาจปฏิเสธได้

ผลงานของคุณประภัสสร เสวิกุล ที่ฝากไว้อย่างเป็นรูปธรรมในทุกบทบาทหน้าที่ จะยังประโยชน์และมีคุณค่าแก่ผู้แสวงหาความรู้ ตลอดจนผู้ที่จะก้าวไปในเส้นทางสายเดียวกันอย่างมั่นคง

ณ บรรทัดสุดท้าย...ขอคารวะแด่คุณประภัสสร เสวิกุล ผู้ที่ยังคง "ผ่องประภัสร์...ในความจำ"

มิรู้ลืม...