มาปลูกผักกินเองกันเถอะ

"สวนผักแนวตั้ง"
anything... สิ่งสารพัน

เนื่องจากบ้านในสังคมยุคปัจจุบัน โดยเฉพาะบ้านในเมือง มีขนาดและมีพื้นที่เล็กลงเรื่อยๆแล้ว แต่คนชอบกินผักอยากจะปลูกผักไว้กินเองบ้าง...จะทำอย่างไรดี? 

 ฉบับนี้จันทร์รวีมีไอเดียการทำสวนผักแบบแนวตั้ง ซึ่งเป็นอีกทางเลือกหนึ่งสำหรับผู้มีพื้นที่ค่อนข้างจำกัดมาฝากเจ้าค่ะ 

 สวนผักแนวตั้ง หรือแนวดิ่ง สามารถทำได้หลายรูปแบบและมีส่วนประกอบพื้นฐานที่ไม่ยุ่งยาก แต่ควรพิจารณาเรื่องต่างๆดังต่อไปนี้ก่อนจะลงมือค่ะ 

 "เลือกพื้นที่" พื้นที่ที่จะปลูกผัก ควรมีแสงแดดส่องถึง หรือรับแสงแดดได้อย่างน้อยวันละ ๕-๖ ชั่วโมง 

 "ทำโครงสร้าง" โดยเลือกใช้วัสดุพื้นฐานง่ายๆ มาทำโครง อาทิ ตะแกรงเหล็ก หรือไม้ระแนง โดยยึดติดไว้กับผนังว่างเพื่อใช้แขวนกระถาง หรือให้พืชได้เลื้อยเกาะ แต่ถ้าไม่อยากลงทุนมาก สามารถเลือกใช้วัสดุธรรมชาติ อย่างไม้รวก หรือเศษไม้ต่างๆมาทำโครงสร้าง เพื่อใช้สำหรับแขวนภาชนะที่ปลูกผักก็ได้ 

 "เลือกชนิดพืช" มีพันธุ์ผักและพืชสมุนไพรหลากหลายชนิด ที่ไม่ต้องการพื้นที่ในการเจริญเติบโตมากนัก แต่จะเจริญเติบโตได้ดี ในพื้นที่ที่มีแสงแตกต่างกัน ดังนั้น ควรคำนึงถึงสภาพของแสง ก่อนจะเลือกมาปลูกด้วยค่ะ อาทิ ถ้าบริเวณที่จะปลูกมีสภาพแสงรำไร (แบบที่ไม่ได้รับแสงแดดเปรี้ยงตลอดวัน) พืชที่สามารถเจริญเติบโตได้ดี ก็มี ขิง ข่า กระชาย หรือชะพลู เป็นต้น แต่ถ้าบริเวณที่จะปลูกมีสภาพแสงจ้า แดดส่องจัดตลอดวัน ควรเลือกปลูกผัก เช่น ผักกาดเขียว มะเขือ ถั่วฝักยาว คะน้า สะระแหน่ และพริกต่างๆ เป็นต้น 

 "ดินปลูก" ดินที่จะนำมาปลูก ก็มีส่วนสำคัญมาก ถ้าไม่แน่ใจว่า...ดินที่ซื้อมา เป็นดินดีหรือเปล่า ก็อย่าพึ่งใจร้อนรีบปลูกค่ะ ควรปรับปรุงดินก่อน โดยมีวิธีง่ายๆ คือนำดินเทใส่ภาชนะที่ระบายน้ำได้ดี แล้วใส่ปุ๋ยหมัก หรือปุ๋ยคอกเพื่อเพิ่มธาตุอาหารให้กับดิน โปรยปุ๋ยลงไปบางๆจนทั่ว แล้วคลุกเคล้าดินให้เข้ากัน จากนั้นก็รดน้ำให้ชุ่มทุกๆวันและทิ้งไว้ประมาณ ๒ เดือนจึงนำมาปลูก 

 "ภาชนะที่ใช้ปลูก" นอกจากใช้กระถางปลูกต้นไม้แบบทั่วๆไปแล้ว การเลือกใช้ภาชนะที่มีอยู่รอบๆตัวมาปลูกผัก ก็ทำให้สวนผักแนวตั้ง ดูสวยแปลกตาและมีเสน่ห์ชวนน่ามองเพิ่มขึ้นอีกด้วย อาทิ เครื่องจักรสานประเภทต่างๆ อาทิ เข่ง ชะลอม หรือตะกร้าไม้ไผ่สาน 

 ลองมาดูตัวอย่างการปลูกผักและพืชสมุนไพร ในแบบสวนผักแนวตั้งกันเลยค่ะ 

 ตัวอย่างแรก (รูป a.) สวนผักแนวตั้ง ที่มีโครงทำจากไม้รวก แล้วใช้เข่งไม้ไผ่สาน เป็นภาชนะสำหรับปลูกผักกาดขาว โดยผูกยึดดข่งให้ติดกับโครงไว้ด้วยเชือกและเว้นช่องไฟ กะระยะภาชนะปลูกไว้อย่างเหมาะสม ซึ่งการปลูกผักด้วยภาชนะจากธรรมชาติแบบนี้ นอกจากจะดูสวยงามแปลกตาแล้ว ผักที่ปลูกยังงอกงามได้ผลดีอีกด้วย (การนำภาชนะที่เป็นวัสดุจากธรรมชาติมาปลูกผักแบบนี้ ก่อนจะปลูกมีเคล็ด (ไม่) ลับมาบอกจิ๊ดนึงว่า...ควรรองก้นภาชนะด้วยผ้ากระสอบก่อน เพราะจะช่วยระบายความชื้นและช่วยกันไม่ให้ดินไหลออกมาเวลารดน้ำ อีกทั้งยังช่วยยืดอายุการใช้งานของภาชนะให้อยู่ได้นานยิ่งขึ้นด้วย) ผักสวนครัวที่เหมาะปลูกในภาชนะในลักษณะนี้ ก็มี ผักกาดขาว คะน้า ผักโขม ผักชีฝรั่ง เป็นต้น 

 ตัวอย่างที่ 2 (รูป b.) ถ้ามีพื้นที่ที่ค่อนข้างจำกัด ก็สามารถทำสวนผักแนวตั้งให้ดูมีระเบียบและสวยเก๋ได้ไม่ยาก โดยทำโครงสร้างด้วยตะแกรงเหล็กยึดติดไว้กับผนัง หรือกำแพงก่อน จากนั้นใช้ภาชนะปลูกผัก อย่างกระถางพลาสติก ผูกยึดลวดไว้แล้วแขวนติดกับซี่ตะแกรงเหล็กได้เลย 

 ตัวอย่างที่ 3 (รูป c.) แม้จะมีพื้นที่น้อยนิด ก็สามารถเนรมิตรแปลงผักสวนครัวได้ไม่ยาก โดยทำโครงแปลงด้วยกระบะไม้ โดยทำให้ลดหลั่นกันลงมาจากแนวกำแพง นอกจากจะดูเรียบร้อยเป็นระเบียบแล้ว ยังสะดวกในการดูแลอีกด้วยค่ะ 

 ตัวอย่างที่ 4 (รูป d.) แปลงผักแนวตั้งจากโครงไม้ไผ่โดยยกระดับแปลงผักให้สูงลดหลั่นกันลงมา 3 ชั้น เหมือนขั้นบันได ซึ่งดูเรียบง่าย ดูไม่รกตาและยังดูแลง่ายอีกต่างหาก

ชอบไอเดียสวนครัวแนวตั้งแบบไหน? รีบจัดเต็ม!...แล้วลงมือลุย! เลยเจ้าค่ะ