ไขมันในเลือด

โภชนาการเพื่อสุขภาพ

เมื่อไปตรวจร่างกาย แพทย์จะสั่งให้ตรวจน้ำตาลและไขมัน ไขมันแยกออกเป็นไตรกลีเซอไรด์และโคเลสเตอรอล โคเลสเตอรอลยังแยกออกเป็นชนิดหนักและชนิดเบา หรือในใบแจ้งผลจะเขียนว่าแอลดีแอลและเอชดีแอล ไขมันในเลือดบอกได้ว่าจะเป็นโรคเส้นเลือดหรือไม่ น้ำตาลในเลือดบอกว่าจะเป็นโรคเบาหวานหรือไม่ สมัยนี้ยังต้องใช้วิธีเจาะเลือด คือใช้เข็มแทงเข้าเส้นเลือดที่แขน ดูดเอาเลือดออกไป มากน้อยแล้วแต่แพทย์สั่งตรวจหลายอย่างหรือไม่

วิทยาการทางการแพทย์คิดค้นเข็มที่มีขนาดเล็กบาง จนคนที่ถูกเจาะเลือดไม่รู้สึกเจ็บมาก ถ้าไม่อยากเจ็บต้องเสียเงินมากหน่อย ได้เข็มขนาดเล็ก คนไม่อยากเสียเงินมาก ยอมให้เขาใช้เข็มขนาดใหญ่ เจ็บมากหน่อย เจาะเสร็จ อาจมีเลือดออกมากและหยุดช้ากว่าเมื่อใช้เข็มขนาดเล็ก ในอนาคตจะมีวิธีตรวจโดยไม่ต้องเจ็บ เครื่องมือที่ใช้ตรวจอาจไม่ต้องดึงเอาเลือดออกไป หลายคนไม่อยากไปตรวจร่างกายเพราะไม่อยากเจ็บ ชีวิตคนทั่วไปถูกยุงกัดวันหนึ่งหลายครั้ง เจ็บมากกว่าการถูกเข็มเจาะเลือดหรือเข็มฉีดยา แต่ไม่รู้ตัวล่วงหน้า ไม่น่ากลัวเท่าการวางแขนลงให้เขาเจาะเลือด พยาบาลที่มีหน้าที่เจาะเลือดที่โรงพยาบาล เจาะเลือดเป็นอาชีพ ทำทุกวันจนชำนาญมาก ไม่มีพลาดเลย ไม่ต้องกลัวเจ็บ แทบไม่รู้สึก อย่ามองจะได้ไม่ต้องกลัว ความกลัวทำให้เส้นเลือดตีบ หดเล็กลง หาเส้นเลือดยาก ถ้าไม่กลัว จะเห็นเส้นเลือดได้ง่าย

แพทย์และพยาบาลทำงานเรื่องเดียว โรงพยาบาลของรัฐบาลมีคนป่วยไปรับการรักษามาก เพราะค่ารักษาพยาบาลถูกที่สุด มีเครื่องมืออุปกรณ์พร้อม แพทย์ และพยาบาลชำนาญงานมาก ความที่มีคนป่วยมาก แพทย์ และพยาบาลได้ทำงานจนชำนาญ การตรวจวินิจฉัยเป็นที่ไว้ใจได้ว่าไม่ผิดพลาด โรคบางอย่างมีความคล้ายคลึงกันมาก ไม่ชำนาญจริงอาจให้ความเห็นผิดพลาด ถึงจะต้องคอยนานกว่าจะได้พบแพทย์ ไปโรงพยาบาลของรัฐอุ่นใจได้ว่าได้รับการรักษาถูกต้อง ได้ยาดีไม่ใช่ยาปลอม เสียเงินน้อยแต่เสียเวลามาก จะไปโรงพยาบาลต้องเตรียมตัวไปทั้งวัน ถ้าจะให้เร็วต้องออกจากบ้านแต่เช้า

เมื่อตรวจเลือด น้ำตาลในเลือดควรอยู่ระหว่าง 70 ถึง 100 มิลลิกรัมต่อเลือดหนึ่งเดซิลิตร ถ้ามีน้ำตาลในเลือดเกิน 100 มิลลิกรัมต่อเลือดหนึ่งเดซิลิตร ให้ระวังว่าจะเป็นโรคเบาหวาน ต้องปฏิบัติตัวตามที่แพทย์สั่ง อาจทำเองได้โดยลดอาหารหวาน ไม่ใส่น้ำตาลเพิ่มในก๋วยเตี๋ยว ไม่กินขนม กินผลไม้ที่ไม่หวานจัด และออกกำลังมากขึ้น

ไขมันในเลือดที่คนเป็นห่วงกันมาก คือโคเลสเตอรอล ค่าปกติ คือ 150-200 มิลลิกรัมต่อเดซิลิตร ถ้าเกิน 200 ต้องลดไขมันอิ่มตัว ไม่กินไข่แดง ตับ กุ้ง หอย มันสมอง ม้าม เนื้อวัว ไขมันวัว เลือกดื่มนมขาดมันเนยแทนนมเต็มรูป ลดอาหารทอด อาหารผัด อดกินปาท่องโก๋ ก๋วยเตี๋ยวผัดไทย ข้าวมันไก่ ข้าวขาหมู ต้องเน้นผักจิ้มน้ำพริก ผักต้ม แกงเลียง แกงส้ม ต้มยำไม่ใส่กะทิ ลดแกงกะทิ

โคเลสเตอรอลยังแบ่งออกเป็นแบบหนัก หรือเอชดีแอล ชื่อนี้ย่อมาจากไฮเดนซิตี้ลิโพโปรตีน ควรมีมากกว่า 30 มิลลิกรัมต่อเดซิลิตร อีกแบบหนึ่ง คือแอลดีแอล ซึ่งย่อมาจากโลเดนซิตี้ลิโพโปรตีน ควรมีน้อยกว่า 160 มิลลิกรัมต่อเดซิลิตร ค่าปกติคือ 63-160 มิลลิกรัมต่อเดซิลิตร

ถึงแม้ว่าจะต้องระวังไม่ให้โคเลสเตอรอลมากเกินไป แต่โคเลสเตอรอลก็เป็นสารที่จำเป็นต่อร่างกาย เป็นส่วนประกอบที่สำคัญของน้ำดี ถ้าไม่มีน้ำดีจะย่อยไขมันไม่ได้ กินอาหารไขมันแล้วจะเกิดอาการท้องอืด แน่นท้อง โคเลสเตอรอลแบบหนัก หรือเอชดีแอลช่วยลดการตกตะกอนในเส้นเลือด ป้องกันโรคหัวใจ ส่วนแบบเบาเป็นตัวที่ทำให้เกิดอาการเสี่ยงต่อการเป็นโรคหัวใจ

ส่วนสำคัญของไขมันในเลือด คือไตรกลีเซอไรด์ ค่าปกติคือ 30-135 คนที่กินอาหารมันจัดจะมีไขมันในเลือดสูง การออกกำลังกายช่วยลดไตรกลีเซอไรด์ได้ อาหารสำเร็จรูปมักจะมีไขมันสูง เมื่อน้ำมันปาล์มขาดตลาด คนทำอาหารขายเดือดร้อนมาก เขาใส่น้ำมันกันโดยไม่กลัวว่าจะมากเกินพอดี การใส่น้ำมันมากทำอาหารได้ง่าย เจียวไข่ต้องใช้น้ำมันมาก ไข่จึงจะพองฟู ไข่ดาวต้องทอดในน้ำมันมาก จึงจะกรอบนอกนุ่มใน

น้ำมันปาล์ม น้ำมันมะพร้าว และไขมันวัว แข็งเป็นไขในที่เย็น กินมากจะสร้างโคเลสเตอรอล น้ำมันถั่วเหลือง น้ำมันรำข้าว น้ำมันเมล็ดดอกทานตะวัน น้ำมันเมล็ดฟักทอง เป็นน้ำมันที่ลดโคเลสเตอรอลในเลือด มาการีน หรือเนยเทียมที่ทำจากน้ำมันพืช ทำให้เป็นโรคหัวใจได้มากกว่าน้ำมันปาล์ม จึงไม่ควรกินอาหารที่ทำจากแป้งกรอบ พวกแป้งพาย ขนมเค้กแต่งหน้าหวานมัน มีเนยเทียมและเนยขาว ในต่างประเทศมีกฎหมายให้แจ้งบนฉลากว่ามีไขมันที่มาจากน้ำมันพืช เพื่อเตือนผู้บริโภคไม่ให้กินมาก

ลองดูราคาอาหารพวกพายกรอบในห้าง ของอย่างเดียวกัน ราคาต่างกันมาก แตกต่างกันเกือบครึ่ง พวกราคาถูกทำจากเนยขาวที่ทำจากน้ำมันปาล์ม ทำให้แข็งโดยการเติมไฮโดรเจน เนยขาวละลายยาก ทำแป้งกรอบได้ง่าย ราคาต้นทุนถูก เมื่ออุ่นให้ร้อน ทาเนย ทาแยมจะอร่อยเท่ากับชนิดที่ราคาแพงกว่า คนกินบ่อยๆเสี่ยงที่จะเป็นโรคหัวใจ

ตามห้างมีขนมปัง แป้งพาย วางขายมากขึ้น คนซื้อเพราะเก็บไว้ได้นาน กินเป็นอาหารเช้าสะดวกดี อิ่มอร่อย อิ่มทน อยู่ท้อง ไม่ต้องหุงข้าว แต่อาจเป็นอันตรายต่อเส้นเลือด ทำให้มีคนเป็นโรคหัวใจมากขึ้น น้ำมันปาล์ม น้ำมันมะพร้าวเป็นไขมันที่ทำให้โคเลสเตอรอลในเลือดสูงขึ้น ยอมเสียเงินมากขึ้นซื้อน้ำมันถั่วเหลือง หรือน้ำมันรำข้าว น้ำมันมะกอกเป็นน้ำมันที่ดี แต่ราคาแพง คนไทยไม่เคยชินกลิ่น อาจไม่ชอบ

ไขมันและน้ำมันมีประโยชน์ ทำให้อาหารอร่อย คนชอบกินอาหารทอดกรอบ ได้กินน้ำมันปาล์ม ทุกครั้งที่ซื้ออาหารทอดกรอบมากิน คนทำอาหารจึงเดือดร้อนมากเมื่อน้ำมันปาล์มขาดตลาด เขาใช้น้ำมันปาล์ม เพราะราคาถูก ทอดซ้ำได้หลายครั้ง แต่เป็นอันตรายต่อคนกิน ถ้าจะเจียวไข่ ใช้น้ำมันน้อย เจียวครั้งเดียวไม่ต้องเก็บน้ำมันไว้ใช้ซ้ำ เลือกใช้น้ำมันถั่วเหลืองดีที่สุด และจะดีมากถ้าใช้น้ำมันปรุงอาหารให้น้อยลง