แนะความรู้เรื่อง "โรคภูมิแพ้"

สุขภาพ...สุขภาพ

นักวิจัยดีเด่นแห่งชาติ ประจำปี ๒๕๕๔ สาขา "วิทยาศาสตร์การแพทย์" จากสำนักงานคณะกรรมการการวิจัยแห่งชาติ (วช.) ศาสตราจารย์ นายแพทย์เกียรติ รักษ์รุ่งธรรม หน่วยโรคภูมิแพ้ภูมิคุ้มกันวิทยา โรงพยาบาลจุฬาลงกรณ์ สภากาชาดไทย ให้ความรู้เกี่ยวกับโรคภูมิแพ้ (Allergy) ว่า

 เป็นโรคที่เกิดจากร่างกายมีความไวผิดปกติต่อสิ่งกระตุ้นภายนอก ที่เรียกว่า สารก่อภูมิแพ้ (Antigen) เช่น ฝุ่นบ้าน ไรฝุ่นที่นอน รังแคสัตว์เลี้ยง ฝุ่นซากแมลงสาบ เกสรดอกหญ้า อาหาร หรือยาบางชนิด เป็นต้น

โดยส่วนใหญ่อาการของโรคภูมิแพ้ จะแสดงออกได้หลายแบบแต่ขึ้นอยู่กับว่าโรคภูมิแพ้นั้นๆ เกิดขึ้นกับส่วนใดของร่างกาย อาทิ โรคภูมิแพ้ทางจมูก จะมีอาการของหวัดเรื้อรัง  โรคภูมิแพ้ทางตา จะมีอาการคันตา ตาแดง  โรคภูมิแพ้ทางหลอดลม จะมีอาการหืดหอบ  โรคภูมิแพ้ทางผิวหนัง จะมีอาการผื่นคันเรื้อรัง และเป็นลมพิษ

ส่วนโรคภูมิแพ้ชนิดช็อก จะมีอาการผื่นลมพิษ มักจะมีอาการบวมร่วมด้วย มีหลอดลมตีบเกิดอาการหอบหืด กล่องเสียงบวมเสียงแหบ หายใจไม่ออกมักจะมีอาการช็อก ความดันโลหิตลดต่ำ และอาจเสียชีวิตได้ 

สำหรับโรคภูมิแพ้ที่พบบ่อยในประเทศไทยที่สุดนั่นก็คือ โรคภูมิแพ้ทางจมูก (Allergic rhinitis) ซึ่งพบประมาณ ๒๐% ในผู้ใหญ่ (๒ ใน ๑๐ ราย) และ ๔๐% ในเด็ก (๔ ใน ๑๐ ราย) 

รองลงมา คือ โรคหืดในผู้ใหญ่พบได้ประมาณ ๕% ในเด็กพบได้ประมาณ ๑๓% นั่นคือ ประมาณว่า ๑ ใน ๑๐ ของเด็กไทย เป็นโรคหืดและโรคภูมิแพ้ที่พบบ่อยเป็นอันดับที่ ๓ คือ ลมพิษ นั่นเอง 

นอกจากนี้สิ่งที่ทุกคนควรทราบก็คือ ลมพิษเรื้อรังส่วนใหญ่ไม่ได้เกิดจากภูมิแพ้ และโรคภูมิแพ้อื่นๆที่พบไม่บ่อยนัก อาทิ โรคภูมิแพ้ทางผิวหนัง โรคภูมิแพ้ทางตา โรคแพ้อาหาร และแพ้ยา เป็นต้น 

ศาสตราจารย์ นายแพทย์เกียรติ กล่าวอีกว่า ปัจจุบันคนไข้จะเข้ามาปรึกษาหมอโรคภูมิแพ้อีกเรื่องหนึ่ง นั่นก็คือ ขอบตาหมองคล้ำ ในโรคภูมิแพ้ Allergic shinner ซึ่งสาเหตุดังกล่าวที่เกิดขึ้นอาจจะไม่ใช่แค่ปรึกษาแพทย์ทางด้านภูมิแพ้เพียงอย่างเดียว แต่ยังสามารถปรึกษาแพทย์ทั่วไป หรือแพทย์ทางด้านผิวหนังด้วยก็ได้ 

อย่างไรก็ตาม คนที่เข้าข่ายโรคภูมิแพ้แล้วขอบตาล่างดำหมองคล้ำ ลักษณะคล้ายทาอายแชโดว์  สามารถตั้งข้อสังเกตได้ว่า มีสาเหตุอันดับหนึ่งที่เป็นปัจจัยส่งผลทำให้เป็นเช่นนั้น แสดงว่าคนไข้มีเยื่อจมูกบวม อักเสบเรื้อรังมานานนับเดือน หรือบางคนที่ช่างสังเกตอาจจะเห็นว่าตนเป็นตั้งแต่เด็กก็ได้

นอกจากนี้ เมื่อตั้งคำถามว่าทำไมขอบตาหมองคล้ำ ถึงเกี่ยวข้องกันกับโรคภูมิแพ้ทางจมูก เนื่องจากอาการนี้จะเป็นเฉพาะในรายที่ภูมิแพ้ทางจมูกเป็นมาก คือ มีเยื่อจมูกบวมมากเรื้อรัง โดยจะสังเกตได้ว่ามีอาการดังต่อไปนี้ เช่น หายใจไม่อิ่ม จุกแน่นอกหรือหายใจทางปากหรือต้องเฮือกแรงๆ มีไอกระแอมบ่อยๆ มีกรนบ่อย เป็นต้น การปล่อยไว้เรื้อรังจะมีสีดำชัดเจน

สำหรับการรักษา ก็คือ ควรหาหมอภูมิแพ้ใกล้บ้าน เพื่อได้ยาพ่นจมูกที่ปลอดภัยในการลดบวมจมูก ให้นอนหมอนสูง หลีกเลี่ยงนอนคว่ำ สีดำคล้ำที่ขอบตาจะใช้เวลาต่างกันในแต่ละคนที่จะค่อยๆจางลง ขึ้นอยู่กับเป็นมานานมากแค่ไหน ถ้ารักษาดีอย่างน้อยจะไม่ดำมากขึ้น