"น้ำหล่อฮั่งก้วย" อร่อยชุ่มคอ...ดับร้อนได้ชะงัด! (๑)

anything...สิ่งสารพัน

"หล่อฮั่งก้วย" จัดเป็นผักชนิดหนึ่ง เป็นพืชล้มลุกเถาเลื้อย อยู่ในตระกูลเดียวกันกับพวกแตง ผลจะกลมๆ มีขนาดใหญ่กว่าไข่เป็ดเล็กน้อย ลูกสดๆ จะมีสีเขียวสดใส ดูน่ารับประทานมาก พอผลแก่ ผิวเปลือกจะแข็ง แต่เปราะ แล้วจะค่อยๆเปลี่ยนเป็นสีน้ำตาลเข้มแกมดำ ผิวเรียบมีความมันวาว ตามตำราจีนจะนำผลมาตากแห้ง หรือลนไฟจนแห้งก่อนนำไปต้มดื่ม

หล่อฮั่งก้วย เป็นภาษาจีนแต้จิ๋ว แปลเป็นภาษาไทยว่า "พระอรหันต์" หลายคนจะเรียกลูกหล่อฮั่งก้วยว่า "ผลอรหันต์" ถ้ามีโอกาสเดินแถบตลาดสำเพ็ง ย่านเยาวราช หรือตามร้านโอสถ หรือร้านขายยาสมุนไพรจีนโบราณทั่วๆไปใกล้บ้าน ก็มักจะเห็นกันบ่อยๆ เพราะจะมีวางขายอยู่เป็นประจำค่ะ

ลูกหล่อฮั่งก้วยเป็นสมุนไพรจีน ที่มีฤทธิ์เย็น มีสรรพคุณทางยามาก ดังต่อไปนี้

ช่วยระงับอาการไอ แก้เสียงแหบแห้ง บรรเทาอาการหลอดลมอักเสบ แก้ความดันโลหิตสูง ช่วยบำรุงหลอดเลือด เพิ่มพลังหยาง โดยเฉพาะปอด และทางเดินหายใจ และด้วยรสของหล่อฮั่งก้วยที่มีสารที่ให้ความหวาน จึงมักนำมาใช้แต่งรสหวานโดยที่ไม่ทำให้น้ำตาลในเลือดเพิ่มสูงขึ้น

แพทย์แผนจีนถือว่า ปอดกับลำไส้ใหญ่สัมพันธ์เชิงหยินหยางต่อกัน หล่อฮั่งก้วย จึงเหมาะสำหรับบำรุงทางเดินอาหารส่วนล่าง เช่น ภาวะลำไส้ไม่มีแรงบีบตัว ทำให้ไม่ค่อยถ่ายอุจจาระ แม้จะกินข้าวที่ไม่ขัดสี (ข้าวกล้องต่างๆ) หรือผลไม้มากๆแล้วก็ตาม แต่ถ้าดื่มน้ำหล่อฮั่งก้วยควบคู่ไปด้วย ก็จะช่วยทำให้ถ่ายง่ายและถ่ายคล่องขึ้นได้ค่ะ

ในผลหล่อฮั่งก้วย ยังมีสารที่มีประโยชน์ต่อร่างกายอีก คือโมโกรไซด์ (Mogrosides) เป็นสารในกลุ่มไตรเตอร์ปีน ไกลโคไซด์ (Triterpene Glycosides) ที่มีรสชาติหวาน แต่ไม่ให้พลังงาน และไม่มีผลกระทบต่อระดับอินซูลินในกระแสเลือด ดังนั้น ผู้ที่ป่วยเป็นโรคเบาหวานจึงรับประทานได้ เหมาะสำหรับคนที่ติดอาหารหวานค่ะ

นักวิจัยที่ Nihon University ประเทศญี่ปุ่น ได้ค้นพบว่า...สารประกอบในหล่อฮั่งก้วย มีประสิทธิภาพในการต่อต้านการเจริญของเนื้องอกได้ และมีการศึกษาที่มหาวิทยาลัยของเมืองฮิโรชิม่า พบว่าสารโมโกรไซด์ยังสามารถยับยั้งการเจริญของเนื้องอกที่ผิวหนังได้อีกด้วย

อิฉันมีความประทับใจ (อีกแล้ว) เกี่ยวกับ "น้ำหล่อฮั่งก้วย" ขอเล่าให้ฟังสักหน่อยนะคะคงไม่ว่ากัน สมัยที่ยังอยู่ในวัยเด็ก คุณแม่มักพาไปซื้อยาที่ร้านขายยาจีนในตลาด ถ้าแม่พาลูกทั้ง ๓ คนไปด้วย ลูกๆจะดีใจกันมาก เพราะจะได้ดื่มน้ำหวานรสวิเศษ ซึ่งเป็นตำรับของ "อาม่า" (อาม่าเป็นเจ้าของร้านยาซึ่งอิฉันไม่ทราบชื่อ แต่จะติดเรียกอาม่าว่า...อาม่าหล่อฮั่งก้วย อาม่าแกเป็นคนใจดี อารมณ์ดีและติดตลกค่ะ)

ร้านขายยาของอาม่าจะมีตู้แช่เครื่องดื่มตั้งเด่นเป็นโลโก้อยู่หน้าร้าน (ตู้แช่เย็นเป็นตู้อะลูมิเนียมทรงสี่เหลี่ยม มี ๒ ส่วน ด้านบนเป็นบานกระจกใสเลื่อนเปิด-ปิดได้ มักใส่เครื่องดื่มโชว์ไว้ ด้านล่างเป็นตู้ทึบมีบานเปิดเป็นกระจกใสสไลด์ได้เหมือนกัน ตู้แบบนี้มักเห็นบ่อยตามหน้าร้านขายของชำ หรือร้านขายยาของชาวไทยเชื้อสายจีนในตลาด หรือตามต่างจังหวัด แต่...สมัยนี้เห็นน้อยเต็มทีและแทบจะไม่ค่อยได้เห็นอีกแล้ว)

อาม่าจะขยันต้มน้ำเก๊กฮวยและน้ำหล่อฮั่งก้วยขายทุกวัน และขายดีมากด้วยค่ะ ต้มใส่แก้วใสแจ๋ว แล้วจัดวางเรียงเป็นตับอยู่บนชั้นแคบๆ ทั้งชั้นข้างบน และชั้นล่าง และในตู้ทึบด้านล่างก็อัดไว้เต็มพรืด น้ำรสวิเศษของอาม่ามีรสชาติอร่อยแบบยอดฝีมือระดับไร้เทียมทานค่ะ ไม่ว่าจะดื่มกี่ครั้ง รสชาติก็ไม่เคยเปลี่ยนและอร่อยราวกับใช้เวทมนตร์เสกเลยทีเดียว

ทุกครั้งที่คุณแม่พาพวกเราไปร้านอาม่าหล่อฮั่งก้วยด้วย พวกเราจะไปยืนเกาะตู้รอ เพื่อจะได้ดื่มน้ำวิเศษดังกล่าว หลังจากแม่ซื้อหยูกซื้อยาเสร็จ อาม่าจะรีบเดินไปหยิบน้ำหล่อฮั่งก้วยและน้ำเก๊กฮวยแจกให้พวกเราดื่มกันฟรีๆ แม่จะปลื้มน้ำหล่อฮั่งก้วยที่สุด และมักบอกอิฉันเสมอว่า...ดื่มน้ำหล่อฮั่งก้วยของอาม่าแล้ว เหนื่อยๆ ร้อนๆ หรือเซมา จิบแล้วจะฟื้นและดับร้อนได้ชะงัด! แม่ยังบอกอีกว่า ดื่มบ่อยๆช่วยทำให้ผิวแม่ผ่องขึ้นอีกด้วยค่ะ (อิฉันเชื่อแม่ค่ะ)

อาม่ามักจะชอบแหย่พวกเรา โดยแกล้งหยิบน้ำหล่อฮั่งก้วยให้จิบกันก่อน พวกเราจะส่ายหัวดิก เพราะไม่ชอบทั้งรส กลิ่นและสี แต่อาม่าก็จะแกล้ง (แกมขู่) ว่า...ถ้าใครไม่จิบน้ำหล่อฮั่งก้วยก่อน ก็จะอดดื่มน้ำเก๊กฮวยเกล็ดน้ำแข็ง เราจึงต้องกลั้นใจจิบแบบฝืนๆ จิบแล้วจะร้องอี๋! ...ทำหน้าปูเลี่ยนๆ และยี้ใส่กันทันที เพราะกลิ่นและรสชาติมันเหมือนยาอะค่ะ อาม่ายังแกล้งไม่เลิก โดยจะวนให้จิบอึกคนละสองอึก จนกว่าจะหมด ๑ แก้วพอดี (คงเป็นกุศโลบายของอาม่า เพื่อให้เด็กๆดื่มเป็น และจิบเป็นกระสัยยา ซึ่งแม่จะชอบมากๆ)

จากนั้นอาม่า ก็จะรีบหยิบน้ำเก๊กฮวยให้พวกเราโดยจะเลือกแบบเย็นเฉียบ ชนิดนี้เย็นจนน้ำกลายเป็นเกล็ดน้ำแข็งเลยซึ่งอร่อยโดนใจกันสุดสุด ติดใจติดตรึงจนมาถึงทุกวันนี้ พอโตขึ้น ๓ พี่น้อง จึงดื่มน้ำหล่อฮังก้วยเป็นไงค่ะ คงต้องกราบขอบพระคุณอาม่า (อาม่าเสียไปนานหลายสิบปีแล้ว) ทุกวันนี้ต้มน้ำหล่อฮั่งก้วย หรือน้ำเก๊กฮวยดื่มทีไร ทำให้คิดถึงอาม่าหล่อฮั่งก้วยทุกที นั่นคือ ความประทับใจของอิฉัน เกี่ยวกับน้ำหล่อฮั่งก้วยเจ้าค่ะ

 

 

รูปประกอบ